Over cheikh Amadou Bamba, Baye Fall en klederdracht

11/1/2015

Als je door Senegal reist, herken je overal en nergens dezelfde 'graffiti': mannenkoppen omlijst door een hoofddoek. Op menig muur, menig vissersboot, in lijstjes op veel veranda's en in vrijwel elke woonkamer en als amulet aan houten kralenkettingen… Het duurde even voordat ik begreep wie er hier was afgebeeld: meestal Cheikh Amadou Bamba en soms Ibra Fall. En het duurde nog veel langer voordat ik een beetje begreep wie deze mannen waren en wat zij betekenen voor veel Senegalezen.
 

 

Cheikh Amadou Bamba

Cheikh Amadou Bamba (1853–1927) was één van de invloedrijkste marabouts (islamitisch geleerde en spiritueel leider aan wie soms goddelijke krachten worden toegekend) in Senegal. Bamba leefde als een asceet en geloofde in de kracht van 'meditatie' ('wirdi') , rituelen, hard werken en Koranstudie. Hij introduceerde een werk- en bidcultuur onder het motto: je oogst wat je zaait.

 

Bamba was de grondlegger van het 'mouridisme', een soefistisch-islamitische orde in West-Africa. Aanhangers worden Mouriden genoemd, een nog altijd zeer belangrijke stroming binnen de  islam in West-Afrika. Cheikh Amadou Bamba werd en wordt nog steeds vereerd als een heilige. 

 

 

Behalve religieus leider was hij fel tegenstander van de Franse overheersing (die duurde tot 1960).
 

 

Ibrahima Fall

Ibrahima Fall (1855-1930) was een trouw discipel én de beste vriend van Amadou Bamba. Hij stelde zich volledig ten dienste van zijn cheikh en was een soort voorman van de 'talibes', de volgelingen van Bamba, die op het land werkten. Dat werk was enorm belangrijk - voor de oogst, maar vooral omdat hij werken op het land net als zij cheikh zag als een vorm van geloof belijden: door hard te werken (bedelen incluis), kom je dichter bij god. Zijn toewijding was zo groot en hij werkte zo hard, dat zijn cheikh hem vrijstelde van vasten en bidden.

 

Ibra Fall leefde zo mogelijk nog eenvoudiger dan zijn cheikh. Hij -en de talibes met hem- leefde als een soort bedelmonnik. Alles wat hij kreeg, gaf hij aan zijn cheikh ten behoeve van de opleiding voor de talibes en gezondheidszorg.  

 

Hij droeg dreadlocks en zelfgemaakte gewaden van kleurrijke lapjes (textielresten).
 

 

Bamba verbannen

Toen Amadou Bamba vanwege zijn verzet tegen de Fransen en grote invloed op de Senegalezen door de Fransen werd verbannen, nam Ibra Fall de honneurs voor het Mouridisme waar én deed er alles aan om de onschuld van zijn cheikh tegenover de Fransen te bewijzen. Daarmee dwong hij veel respect af bij de Fransen, die zijn cheikh uiteindelijk lieten terugkeren naar Senegal. Amadou Bamba beloonde zijn trouwe discipel met een cheikh-titel.

 

Bamba's verbanning was voorbij, maar hij hield huisarrest. Ibra Fall bleef hem trouw en uiterst dienstbaar en door die dienstbare houding kreeg hij zelf een groeiende groep volgelingen onder de talibes. Zij leefden volgens het principe dat je door hard werken (bedelen incluis) dichterbij god komt. Leden van deze subgroep binnen de Mouriden worden 'Baye Fall' genoemd.

 

Baye Fall

Tot op de dag van vandaag heeft cheikh Ibra Fall veel volgelingen in West-Afrika -en daarbuiten- die Ibra Fall als hun vader zien: de Baye Fall, een vrijzinnige islamitische stroming. Vrijzinnig omdat ze niet vasten en niet bidden. Baye Fall stellen hun werk ten dienste van de gemeenschap, de opleiding van de talibes en god. Ze geven niet om bezit. Een ook in Europa bekende Baye Fall is de Senegalese artiest Cheikh Lô. 

 

Magal - jaarlijkse bedevaart naar Touba

Eén van de belangrijkste evenementen in Senegal is de jaarlijkse Magal, de bedevaart naar Touba, ter nagedachtenis aan Amadou Bamba. Aan de bedevaart doen ook veel Baye Fall mee. Je herkent ze vaak aan hun opvallende uiterlijk: dreadlocks, houten kettingen met een amulet met de afbeelding van Amadou Bamba, hun gezang en hun wijde patchwork kleding ('boubou ndiaxas').

 

Maar let wel: niet elke Senegalees met dreadlocks en/of kleurrijke patchwork kleding is een Baye Fall en niet elke Baye Fall kleedt zich zoals zijn spirituele voorbeeld… De kleurrijke patchwork kleding is niet voorbehouden aan Baye Fall. Iedereen die het mooi vindt en zich er prettig in voelt, mag het dragen.
 

 

> lees ook dit prachtige geïllustreerde artikel over Baye Fall

Please reload

Alle verhaaltjes op een rij

Patchwork lakens voor droomduiding

12/1/2015

1/5
Please reload

Recente posts
Please reload

Archief
Please reload

Zoek op trefwoord
Volg Loïs Diallo | VAK3
  • Facebook Basic Square
  • Twitter Basic Square
  • LinkedIn App Icon
Volg Lodia Art
  • Facebook Basic Square
  • Pinterest App Icon
  • Twitter Basic Square